Geen opvolger, in elk geval niet officieel
Roland kondigde de FP-40 aan in september 2026. Het ligt voor de hand om aan te nemen dat hij de FP-30X vervangt, die sinds 2021 te koop is. Roland zegt dat niet. De FP-30X staat nog op de productpagina's van Roland, en nergens in wat Roland publiceert wordt de FP-40 de opvolger genoemd.
De nuttige vraag is dus niet ‘oud of nieuw’. Het zijn allebei actuele draagbare piano's van Roland met hetzelfde klavier, en ze verschillen op een handvol concrete punten. Sommige van die verschillen pleiten voor het nieuwere model, andere voor de FP-30X.
Onze werkwijze: dit is een vergelijking op basis van specificaties. We hebben de twee niet naast elkaar bespeeld. Alle getallen hieronder komen uit de specificaties die Roland publiceert.
Wat niet veranderd is: het klavier
Beide piano's hebben het PHA-4 Standard-klavier van Roland. Roland vermeldt voor beide modellen een escapement-simulatie en toetsen met een Ivory Feel-oppervlak. Op papier is het hetzelfde mechaniek; de specificatiepagina's van Roland gebruiken voor beide dezelfde omschrijving: ‘PHA-4 Standard Keyboard: with Escapement and Ivory Feel’. Ook de polyfonie is bij beide 256 stemmen.
Dat bepaalt hoe je de rest leest. Kies je tussen deze twee, dan is het gevoel onder je vingers niet wat de doorslag geeft. Wat je ook van PHA-4 Standard vindt, je krijgt het in beide gevallen. De keuze hangt af van de klank, de koptelefoon, de aansluitingen en de afmetingen.
Klank: een andere klankopwekking en een nieuwe luidsprekeropstelling
De FP-30X gebruikt SuperNATURAL Piano van Roland. De FP-40 gebruikt wat Roland de Piano Reality Sound Engine noemt.
De luidsprekergegevens liggen dicht bij elkaar. De FP-30X heeft twee luidsprekers van 12 cm met een versterkervermogen van 2 × 11 W. De FP-40 heeft twee luidsprekers van 8 × 12 cm in een luidsprekerbox, met 2 × 12 W. Op papier is het verschil één watt per kanaal. Of de nieuwe luidsprekerbox iets verandert aan hoe de piano op de pianobank klinkt, hoor je zelf in een winkel; een specificatieblad zegt daar niets over.
Het aantal klanken is in een onverwachte richting veranderd. De FP-30X heeft 56 klanken op het bedieningspaneel, en Roland noemt er in totaal 321 als je de Roland Piano App gebruikt. De FP-40 heeft 40 klanken op het paneel en 305 in totaal; de overige 265 zijn alleen via de app te kiezen. Kies je graag klanken op de piano zelf, zonder smartphone, dan heeft het oudere model er meer.
Roland publiceert voor geen van beide lijsten een indeling per categorie – geen verdeling in piano's, elektrische piano's, orgels en de rest – dus een vergelijking van wat er precies in elke lijst staat, valt uit de specificaties niet te maken. Twee dingen staan wel vast: de lijst van de FP-40 is de kortere, en minder van zijn klanken zijn zonder smartphone te kiezen. De pianoklanken bovenaan elke lijst zijn ook niet dezelfde, omdat de klankopwekking verschilt: SuperNATURAL Piano bij de FP-30X, Piano Reality bij de FP-40. Dat beoordeel je met je oren in een winkel, niet aan de hand van een tabel.
Koptelefoon: het verschil dat thuis het vaakst telt
Dit is het punt dat we als eerste zouden controleren.
De FP-30X heeft twee koptelefoonaansluitingen: een stereominijack en een aansluiting van 6,3 mm. De FP-40 heeft er één, een stereominijack die Roland ‘Phones/Headset’ noemt, zodat er ook een headset met microfoon in past.
Oefent één persoon alleen met oordopjes of een kleine koptelefoon, dan is die ene aansluiting van de FP-40 geen probleem. Dat wordt het wel in twee situaties:
- Twee luisteraars. Bij de FP-30X kan een docent of ouder een tweede koptelefoon aansluiten en horen wat de leerling speelt. Bij de FP-40 heb je een splitter nodig.
- Een grote koptelefoon. Veel studiokoptelefoons hebben een 6,3 mm-plug. Die past direct in de FP-30X. Bij de FP-40 heb je een verloopstekker nodig.
Geen van beide is onoverkomelijk, maar het zijn wel dingen die mensen pas merken als de doos open is.
Aansluitingen: waar de FP-40 duidelijk nieuwer is
Beide piano's hebben Bluetooth-audio en Bluetooth-MIDI. Je kunt dus bij allebei muziek van je smartphone over de luidsprekers laten klinken en zonder kabel verbinding maken met oefenapps. De versies verschillen. Roland noemt voor de FP-30X Bluetooth 3.0 voor audio en 4.0 voor MIDI. De FP-40 heeft Bluetooth 5.4 met klassieke A2DP-audio, LE Audio en MIDI.
De FP-40 heeft daarnaast ingebouwde wifi, die de FP-30X niet heeft. Volgens Roland kan de piano daarmee verbinding maken met het thuisnetwerk en systeemupdates ontvangen. De wifi werkt alleen op de 2,4 GHz-band.
Het leren is van de piano naar de smartphone verschoven. De FP-30X heeft 30 ingebouwde stukken, maar speelt die alleen af: je kunt de partij voor de linker- of rechterhand niet uitzetten, en de piano zelf heeft geen lesfunctie. De FP-40 heeft helemaal geen ingebouwde stukken, alleen vier klankdemo's. Roland verwijst in plaats daarvan naar zijn Piano Sphere-app, die volgens Roland vanaf de eerste dag 100 stukken heeft; ook de lessen zitten in die app. Oefen je met een tablet op de muziekstandaard, dan is dat een redelijke ruil. Wil je liever helemaal geen scherm erbij, dan heeft de FP-30X in elk geval 30 stukken aan boord om naar te luisteren.
Afmetingen, pianostandaard en pedalen
Roland meet beide zonder muziekstandaard:
- FP-30X: 1.300 mm breed, 284 mm diep, 151 mm hoog
- FP-40: 1.307 mm breed, 332 mm diep, 122 mm hoog
De FP-40 is bijna 3 cm lager. Dat helpt als je de piano op een plank bewaart of tussen het oefenen door wegschuift. Hij is ook bijna 5 cm dieper, en dat telt op een smal bureau. Met muziekstandaard weegt de FP-40 volgens Roland 14,0 kg en de FP-30X 14,8 kg, dus de FP-40 is iets lichter. Het verschil is minder dan een kilo en verandert niets aan hoe je een van beide draagt.
Bij geen van beide zit een pianostandaard, en elk heeft een eigen bijpassende pianostandaard van het merk: de KSC-70 voor de FP-30X en de KSF-40 voor de FP-40. Bij beide zit een DP-2-voetschakelaar, en voor beide noemt Roland de KPD-70, een pedaalunit met drie pedalen, als optie. Geen van beide werkt op batterijen.
Welke kies je?
Kies de Roland FP-30X als er meer dan één persoon via een koptelefoon meeluistert, als je een grote koptelefoon met een 6,3 mm-plug hebt, als je zonder app meer klanken en stukken op het paneel wilt of als je bureau niet diep is.
Kies de Roland FP-40 als je alleen oefent met een koptelefoon of oordopjes, als je oefenen toch al via een smartphone of tablet loopt, als je de nieuwere Bluetooth met LE Audio en updates via wifi wilt, of als een lagere bouw helpt bij het opbergen.
Het klavier is hetzelfde, dus richt je bij een winkelbezoek op wat echt verschilt: de klank via de luidsprekers, en of die ene koptelefoonaansluiting bij jouw huishouden past. Twijfel je ook over Yamaha, lees dan onze vergelijkingen Roland FP-40 of Yamaha P-225 en Roland FP-30X of Yamaha P-225.